Handige veldgids dankzij Imke
"Daarna sta je ineens buiten en denk je: hoe ga ik al die soorten uit elkaar houden?"
Handige veldgids dankzij Imke
De veldgids die inmiddels onderdeel is van het materialenpakket voor onze veldmedewerkers, werd ontwikkeld door Imke de Haan, veldmedewerker bij Teia.
Wat begon als een persoonlijk spiekbriefje groeide uit tot een complete veldgids die inmiddels door veel collega’s wordt gebruikt. We vroegen Imke hoe dat idee is ontstaan.
Over Imke
Ik werk nu voor het 3e seizoen seizoen bij Teia. Daarnaast werk ik als psychomotorisch therapeut in de zorg. Een psychomotorisch therapeut helpt mensen met psychische klachten (zoals stress, angst of trauma) door middel van beweging en lichaamservaring. Het is heel anders dan het veldwerk, en juist daarom vind ik die combinatie zo leuk.
Eigenlijk ben ik op een bijzondere manier bij Teia terechtgekomen. Ik was mijn huis aan het verbouwen en zocht een bijbaantje. Midden in de nacht zat ik vacatures te bekijken en ik kwam uit bij twee opties: koeien melken of vleermuisonderzoek. De keuze was voor mij snel gemaakt. Ik wilde liever iets doen waarmee ik iets kon bijdragen aan de natuur.
Vanaf het moment dat ik begon, voelde ik me meteen welkom. Iedereen werkt hier met zoveel enthousiasme en liefde voor de natuur. Dat merk je echt. Inmiddels heb ik die bijbaan eigenlijk niet meer nodig, maar ik ben gebleven omdat ik het werk gewoon ontzettend leuk vind, en ik met de veldgids wat moois kon bijdragen.
De eerste stappen in het veldwerk
Toen ik begon met vleermuisonderzoek, wist ik eigenlijk nog helemaal niet zoveel van vleermuizen. De cursus aan het begin was heel interessant, maar er kwam ook ontzettend veel informatie op me af. Daarna sta je ineens buiten en denk je: hoe ga ik al die soorten uit elkaar houden?
Ik besloot daarom een klein spiekbriefje voor mezelf te maken. Gewoon een overzichtje dat ik tijdens het veldwerk kon gebruiken als geheugensteuntje. Alleen dat liep een beetje uit de hand.
Een uitgebreid spiekbriefje
Steeds als ik iets nieuws leerde, wilde ik het toevoegen. Eerst waren het alleen de meest voorkomende soorten, daarna kwamen er steeds meer bij. Uiteindelijk heb ik alle Nederlandse vleermuissoorten uitgewerkt. Ik vond het gewoon ontzettend interessant om me erin te verdiepen. Hoe leven ze? Waar verblijven ze? Welke kleine kenmerken maken nu echt het verschil tussen soorten?
Daarbij moest het ook praktisch zijn tijdens het veldwerk en zo ontstond het idee van de losse kaartjes. De eerste versie heb ik zelf uitgeprint en geplastificeerd. Die heb ik mijn hele eerste seizoen gebruikt.
Tijdens het maken heb ik zelf ook enorm veel geleerd. Vooral over de soorten die je minder vaak tegenkomt. Juist die kleine verschillen tussen bijvoorbeeld de gewone en grijze grootoor-vleermuis vond ik ontzettend interessant en de grootte van alle soorten. Door alles uit te zoeken, onthoud je het ook veel beter en kreeg ik veel meer beeld bij alle soorten.
En hoe meer ervaring ik kreeg, hoe leuker het werd. Soms maakte ik een opname waarvan ik dacht: volgens mij is dit een bijzondere soort. Dan stuurde ik hem op ter controle. Als ik daarna hoorde dat mijn determinatie klopte, kon ik hier trots op terug kijken.
Van spiekbriefje naar veldgids
Toen ik mijn spiekbriefje deelde met mijn collega’s, kwam Damiën naar me toe met de vraag of we er niet iets voor alle veldmedewerkers van konden maken. Dat vond ik meteen een leuk idee. Als het mij zoveel houvast gaf, waarom zouden anderen daar niet ook iets aan hebben?
Samen hebben we gekeken welke informatie echt belangrijk was. Alles wat met protocollen te maken had, hebben we eruit gehaald, omdat die in de loop van de tijd veranderen. De gids moest juist duurzaam zijn en bruikbaar blijven als hulpmiddel bij het determineren.
Dat was meer werk dan ik vooraf had gedacht, er zit behoorlijk wat uren werk in. Maar als ik het eindresultaat zie, ben ik daar echt trots op. Zonder achtergrond in grafisch vormgeving, maar puur ontstaan vanuit enthousiasme.
Gebruik in het veld
Het was mooi om te zien dat de kaartjes ook met enthousiasme werden ontvangen tijdens het uitdelen op de Teia borrel. Iedereen begon meteen door de kaartjes te bladeren. Dat maakte al het werk meer dan de moeite waard.
Ik hoop vooral dat de veldgids mensen helpt om met meer vertrouwen het veld in te gaan. Dat ze sneller soorten leren herkennen en misschien juist die zeldzamere vleermuizen determineren die anders over het hoofd zouden worden gezien.
En eerlijk is eerlijk: het is ook gewoon een beetje Pokémon Go. Je wilt uiteindelijk toch stiekem alle soorten een keer gevonden hebben.
